Vakoverstijgend werken aan digitale geletterdheid

Digitale geletterdheid hoeft geen extra vak of los moment in het rooster te zijn. Juist door het te koppelen aan bestaande vakken en thema’s, werk je er op een natuurlijke manier aan. Veel onderwerpen sluiten namelijk perfect aan bij taal, burgerschap, maatschappijleer, mentorlessen en zaakvakken. Hieronder vind je praktische voorbeelden voor het po en vo.

PO (groep 5 t/m 8)

Begrijpend lezen

Laat leerlingen een online artikel of influencerpost analyseren. Wat is feit en wat is mening? Welke trucjes worden gebruikt om aandacht te trekken? Zo oefenen leerlingen kritisch lezen in een actuele context. Leuk om te doen wanneer je met je klas bezig bent met de lessenreeks Nepnieuws of de les over influencers (momenteel in ontwikkeling).

Wereldoriëntatie / zaakvakken

Koppel thema’s als technologie, AI, media of online veiligheid aan actuele onderwerpen binnen aardrijkskunde, geschiedenis of natuur & techniek. Bijvoorbeeld bij aardrijkskunde: leerlingen moeten een werkstuk maken over een land en mogen zelf dat land uitkiezen. In de les AI prompts leren ze hoe ze vragen kunnen stellen aan AI. Laat ze met behulp van AI een interessant land uitkiezen en verantwoorden waarom dat land interessant is voor hun werkstuk.

Taal

Laat leerlingen debatteren over stellingen uit een willekeurige les, een adviesposter maken of een reflectie schrijven over hun eigen schermgebruik. Zo werk je tegelijk aan mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid. Past goed na een les als Bewust gamen, Je scherm de baas of Online Veiligheid

Rekenen

In de les Bewust Gamen onderzoeken leerlingen hun eigen gamegedrag en leren ze waar de grens ligt tussen leuk en te veel. Laat leerlingen bijhouden hoeveel tijd ze gamen en bespreek die gegevens daarna in de les. Zo combineer je rekenen (grafieken/tabellen) met digitale geletterdheid.

Spreekbeurt of boekverslag

De lessenreeks Nepnieuws leert leerlingen om kritisch en bewust te kijken naar wat ze zien op het nieuws of, in de meeste gevallen, online. Laat ze hun opgedane kennis en vaardigheden gebruiken bij het voorbereiden van een spreekbeurt of het maken van een boekverslag.

VO (leerjaar 1 en 2)

Nederlands

Gebruik actuele digitale dilemma’s als basis voor debatten, betogen of begrijpend lezen. Bijvoorbeeld rond AI, gamen en schermgebruik, online pesten of nepnieuws. Leerlingen oefenen argumenteren én kritisch denken. Geef bijvoorbeeld eerst de les AI als vriend, laat leerlingen daarover een stelling innemen en vervolgens betogen.

Maatschappijleer / burgerschap

Veel lessen sluiten direct aan bij thema’s als media-invloed, democratie, online gedrag, privacy en groepsdruk. De digitale leefwereld van leerlingen maakt gesprekken vaak concreet en herkenbaar.

Bijvoorbeeld: ga aan de slag met de les Bewust Gamen en onderzoek met je klas hoe games spelers vasthouden of bespreek hoe technologie gedrag beïnvloedt.

Mentorles

Gebruik lessen over schermtijd, online gedrag of sociale media als ingang voor gesprekken over welzijn, balans en sociale veiligheid. Bijvoorbeeld: WhatsUp?!, (a)Social? of Je scherm de baas.

Aardrijkskunde en Geschiedenis

De lessenreeks Nepnieuws leert leerlingen om kritisch en bewust te kijken naar wat ze zien op het nieuws of, in de meeste gevallen, online. Laat ze hun opgedane kennis en vaardigheden gebruiken bij het maken van een werkstuk of bij een online zoekopdracht bij aardrijkskunde of geschiedenis.

Economie

Onderzoek met leerlingen hoe apps, games en sociale media verdienen aan aandacht. Denk aan verdienmodellen, microtransacties, advertenties en beïnvloeding. Lessen die hierbij passen zijn Bewust Gamen, Privacy & Persoonsgegevens en Online Veiligheid.

CKV / mediawijsheid

Laat leerlingen zelf content analyseren of maken: van influencerformats tot memes en social media-video’s. Zo leren ze bewuster kijken naar online content en digitale cultuur.

Vakoverstijgende projecten

Combineer digitale geletterdheid eenvoudig met bestaande thema’s of projectweken. Bijvoorbeeld rond AI, media, gezondheid, technologie of democratie. Zo krijgt digitale geletterdheid stap voor stap een vaste plek binnen meerdere vakken.